NOG VRAGEN? NEEM CONTACT OP.

vocallogopedie@gmail.com       +32 (0)479 688 853       

  • Facebook - White Circle
  • Instagram - White Circle
  • LinkedIn - White Circle

© 2017 Vocal Logopedie - Alle rechten voorbehouden

De invloed van stress op stem

Bijgewerkt: jan 14


Heb jij ook vaak een krop in de keel voor je moet spreken voor publiek?


Gaat jouw stem plots de hoogte in tijdens stressvolle situaties?


Deze gewaarwordigen kunnen een indirect gevolg zijn van de stress die je op dat moment ervaart. Niet alleen bij chronische stress (bv. burn-out, hyperventilatie...), maar ook bij acute stress (bv. presentatie, spreken voor publiek of groep...) kan onze stem plots tegenwerken.

Om te begrijpen hoe ons lichaam op stress reageert, moeten we het even hebben over het autonome zenuwstelsel. Het autonome zenuwstelsel in ons lichaam zorgt ervoor we op dit moment kunnen ademen, verteren en dat ons hart klopt. Kortom, het autonome zenuwstelsel is een ‘automatisch’ zenuwstelsel, waardoor verschillende processen in ons lichaam vanzelf kunnen verlopen zonder dat wij er aandacht aan moeten besteden. Het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee takken, namelijk het sympathische zenuwstelsel en het parasympathische zenuwstelsel. De nervus sympathicus zorgt voor actie en de nervus parasympathicus voor ontspanning en herstel. Een andere benaming voor de nervus parasympathicus is de nervus vagus en laat dat nu net een belangrijke zenuw zijn voor de stemgeving. Deze zenuw vertakt in twee neventakken, namelijk af in de nervus laryngeus superior en de nervus laryngeus recurrens, waarvan motorische en sensorische vezels de larynx bezenuwen.

Eenvoudig gesteld, staat het sympathische zenuwstelsel voor actie en het parasympatisch zenuwstelsel voor ontspanning en rust. Vandaar dat je ze ook kan vergelijken met respectievelijk een ‘gaspedaalzenuwstelsel’ en een ‘rempedaalzenuwstelsel’. Wat betreft ademhaling, hartslag en spijsvertering hebben ze een tegengestelde werking:

Gaspedaalzenuwstelsel ACTIE

- Ademhaling versnelt

- Hartslagfrequentie stijgt

- Spijsvertering vertraagt


Rempedaalzenuwstelsel ONTSPANNING EN RUST

- Ademhaling vertraagt

- Hartslagfrequentie daalt

- Spijsvertering versnelt

Idealiter zijn het gaspedaalzenuwstelsel en het rempedaalzenuwstelsel in balans ten opzichte van elkaar. Wanneer het gaspedaalzenuwstelsel actiever wordt, dan wordt het rempedaalzenuwstelsel minder actief en omgekeerd. Als we opnieuw denken aan de nervus vagus, dan zal deze minder actief zijn, wanneer het gaspedaalzenuwstelsel dominant actief is.


Het gaspedaalzenuwstelsel dient alleen actief te worden, als dat nodig is. Dit is het geval wanneer er extra lichamelijke en/of mentale inspanning vereist is, bijvoorbeeld wanneer een nieuwe uitdaging zich stelt. Mensen hebben nieuwe uitdagingen nodig om hun vaardigheden te ontwikkelen. Dit zorgt ervoor dat we in een flow-ervaring komen. Wanneer we onze vaardigheden niet meer verder uitdagen en ontwikkelen, dan zal er verveling ontstaan en hierbij ontstaat het risico op het ontwikkelen van een bore-out. Daartegenover staat dat het gaspedaalzenuwstelsel nooit lang dominant actief mag zijn, want het lichaam moet de kans krijgen weer tot rust te komen en te herstellen na de inspanning. Iemand in een chronische stresssituatie zal bewust of onbewust het gaspedaal blijven induwen. Gevoelens van onzekerheid en angst kunnen optreden en er ontstaat een risico op lichamelijke klachten en ziektes, aangezien het immuunsysteem op die manier ondermijnd wordt. Dit kan na verloop van tijd ontaarden in een burn-out.

Er ontstaan bijgevolg symptomen van een hersteltekort:

- Lichamelijke vermoeidheid

- Futloosheid

- Slapen helpt niet om uitgerust te zijn

- Concentratie- en focusproblemen

- Prikkelbaarheid

- Minder efficiënt werken


Wanneer de stress chronisch wordt en er bijgevolg een chronische herstelschuld optreedt, dan kunnen de volgende symptomen ontstaan:

- Innerlijke onrust, gejaagdheid

- Onvermogen om zich nog te ontspannen

- Slaapproblemen, terwijl er een uitgeput gevoel is en veel behoefte aan slaap

- Excessief gebruik van koffie/tabak/alcohol

- Toenemende concentratie- en focusproblemen

- Afname van de arbeidsproductiviteit, functioneren op routine/automatische piloot

- Toenemende prikkelbaarheid

- Emotionele labiliteit, angsten, depressieve gevoelens

- Maag- en darmklachten

- Verlaagde weerstand tegen ziekten

- Hoofdpijn

- Verhoogde bloeddruk

- Hartkloppingen

- Hyperventilatieproblemen

- Toegenomen spanning en spierpijn in de nek-schoudergordel


Dat er ook stemproblemen kunnen ontstaan bij chronische stresssituaties en chronische herstelschuld, is dus niet zo verbazingwekkend. Een toegenomen spanning in de nek-schoudergordel, een verhoogde en versnelde ademhaling of zelfs hyperventilatieproblemen zijn nefast voor de stemkwaliteit.


Herkenbaar of heb je vragen na het lezen van deze blog?

Neem contact op: vocallogopedie@gmail.com


30 keer bekeken